<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X25n0480"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 480 金刚经观心释</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 480 金刚经观心释</title> <author>明 智旭述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">25</idno>.<idno type="no">480</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">金刚经观心释</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, Text as provided by Electronic Buddhadharma Society (EBS)</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，<persName>佛</persName>教电脑资讯库功德会提供</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-08-16T15:46:28"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X25.0480.0149a" n="0149a"/> <lb ed="X" n="0149a01"/> <lb ed="X" n="0149a02"/> <lb ed="X" n="0149a03"/> <lb ed="X" n="0149a04"/> <lb ed="X" n="0149a05"/><cb:docNumber>No. 480</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0149a06"/><lb ed="R039" n="0296a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>金刚般若波罗蜜经观心释</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0149a07"/> <lb ed="X" n="0149a08"/><lb ed="R039" n="0296a02"/><byline cb:type="author">菩萨沙弥 智旭际明 述</byline> <lb ed="X" n="0149a09"/><lb ed="R039" n="0296a03"/><cb:div type="jing"><lg type="regular" xml:id="lgX25p0149a0901"><l><anchor xml:id="nkr_note_add_0149a0901" n="0149a0901"/><anchor xml:id="beg0149a0901" n="0149a0901"/>已<anchor xml:id="end0149a0901"/>申如实不空義</l><l>如如演说不取著</l> <lb ed="X" n="0149a10"/><lb ed="R039" n="0296a04"/><l>摄彼名句及文身</l><l>融归一念成观行</l></lg> <lb ed="X" n="0149a11"/><lb ed="R039" n="0296a05"/><p xml:id="pX25p0149a1101">金刚者。喩现前一念心也。譬如金刚。体则无上至宝。 <lb ed="X" n="0149a12"/><lb ed="R039" n="0296a06"/>相则纯净无杂。用则廣能利益。现前一念。亦复如是。 <lb ed="X" n="0149a13"/><lb ed="R039" n="0296a07"/>体即法界。相无尘染。用遍一切。复次现前一念。即是 <lb ed="X" n="0149a14"/><lb ed="R039" n="0296a08"/>金刚。世间金刚之宝。假心为喩。乃世宝似心。非心似 <lb ed="X" n="0149a15"/><lb ed="R039" n="0296a09"/>世宝也。此现前一念金刚之心。即三般若。法界真体。 <lb ed="X" n="0149a16"/><lb ed="R039" n="0296a10"/>名为实相。无尘染相。名为观照。遍一切用。名为文字。 <lb ed="X" n="0149a17"/><lb ed="R039" n="0296a11"/>达此一念三般若者。名波罗蜜。以即三德究竟之彼 <lb ed="X" n="0149a18"/><lb ed="R039" n="0296a12"/>岸故。此一念性。亘古亘今常不变故。可轨持故。一切 <lb ed="X" n="0149a19"/><lb ed="R039" n="0296a13"/>圣贤由此得成诸道果故。即名为经。</p><p xml:id="pX25p0149a1915" cb:place="inline">复次。现前一念 <lb ed="X" n="0149a20"/><lb ed="R039" n="0296a14"/>之性。从来不异。名如。此外更无别法。名是。统摄自在。 <lb ed="X" n="0149a21"/><lb ed="R039" n="0296a15"/>名我。了了印境。名闻。十世古今不離当念。名一时。虚 <lb ed="X" n="0149a22"/><lb ed="R039" n="0296a16"/>灵绝待。名<persName>佛</persName>。竖穷横遍。名在。含育出生一切诸法。名 <lb ed="X" n="0149a23"/><lb ed="R039" n="0296a17"/><name role="" type="person">舍卫国</name>。但悟唯心。能降魔外。名战勝。功德之林。名树。 <lb ed="X" n="0149a24"/><lb ed="R039" n="0296a18"/>性具功德。周给一切。名<name role="" type="person">给孤独</name>。万善所集。名园。</p><p xml:id="pX25p0149a2419" cb:place="inline">复次。 <pb ed="X" xml:id="X25.0480.0149b" n="0149b"/> <lb ed="X" n="0149b01"/><lb ed="R039" n="0296b01"/>现前一念。当体常遍。名大。出生福慧。名比丘。诸心心 <lb ed="X" n="0149b02"/><lb ed="R039" n="0296b02"/>所相应。名众。一念具足百界十如。为千。自行化他。十 <lb ed="X" n="0149b03"/><lb ed="R039" n="0296b03"/>善各各互具。为二百。五根。五力各各互具。为五十。犹 <lb ed="X" n="0149b04"/><lb ed="R039" n="0296b04"/>如海印炳现。无前无後。名俱。</p><p xml:id="pX25p0149b0412" cb:place="inline">复次。无有一法出过于 <lb ed="X" n="0149b05"/><lb ed="R039" n="0296b05"/>心。名为<persName>世尊</persName>。一切时中。常应观察自心。名食时。自心 <lb ed="X" n="0149b06"/><lb ed="R039" n="0296b06"/>本具惭愧法忍。名衣。自心事理和合相应。名钵。历阴 <lb ed="X" n="0149b07"/><lb ed="R039" n="0296b07"/>界处观察理性。名入城乞食。于一一法得见理性。名 <lb ed="X" n="0149b08"/><lb ed="R039" n="0296b08"/>次第乞<anchor xml:id="nkr_note_add_0149b0801" n="0149b0801"/><anchor xml:id="beg0149b0801" n="0149b0801"/>已<anchor xml:id="end0149b0801"/>。会事归理。名还本处。观理究竟。名饭食讫。 <lb ed="X" n="0149b09"/><lb ed="R039" n="0296b09"/>全修在性。名收衣钵。福慧明显。名洗足。证于第一義 <lb ed="X" n="0149b10"/><lb ed="R039" n="0296b10"/>空。名敷座而坐。</p><p xml:id="pX25p0149b1007" cb:place="inline">复次。相应解心所。名须菩提。此解有 <lb ed="X" n="0149b11"/><lb ed="R039" n="0296b11"/>殊勝力。名为长老。诸心所中能为导首。名为在大众 <lb ed="X" n="0149b12"/><lb ed="R039" n="0296b12"/>中。不取空证。名从座起。顺方便道。名偏袒右肩。右膝 <lb ed="X" n="0149b13"/><lb ed="R039" n="0296b13"/>著地。权不异实。名为合掌。如理观察。自觉圣智境界。 <lb ed="X" n="0149b14"/><lb ed="R039" n="0296b14"/>名恭敬白<persName>佛</persName>。心性不可思议。故名稀有。无量众善。名 <lb ed="X" n="0149b15"/><lb ed="R039" n="0296b15"/>诸菩萨。众善不離一心。名善护念。一心具行众善。名 <lb ed="X" n="0149b16"/><lb ed="R039" n="0296b16"/>善付嘱。一念照性。名善男子。一念寂性。名善女人。依 <lb ed="X" n="0149b17"/><lb ed="R039" n="0296b17"/>寂照体。起寂照用。名为发菩提心。用如其体。名为应 <lb ed="X" n="0149b18"/><lb ed="R039" n="0296b18"/>住。永離昏扰。名为降伏其心。心之理性随解现故。名 <lb ed="X" n="0149b19"/><lb ed="R039" n="0297a01"/><persName>佛</persName>告须菩提。如理而观。观即如理。名善哉善哉。</p><p xml:id="pX25p0149b1919" cb:place="inline">复次。 <lb ed="X" n="0149b20"/><lb ed="R039" n="0297a02"/>现前一念。具足无量染净种子及现行故。名为一切 <lb ed="X" n="0149b21"/><lb ed="R039" n="0297a03"/>众生之类。无明复蔽。名为卵生。隐覆含藏。名为胎生。 <lb ed="X" n="0149b22"/><lb ed="R039" n="0297a04"/>爱取所润。名为湿生。非有现有。名为化生。心生像生。 <lb ed="X" n="0149b23"/><lb ed="R039" n="0297a05"/>名为有色。觅心无像。名为无色。种种攀缘。名为有想。 <lb ed="X" n="0149b24"/><lb ed="R039" n="0297a06"/>攀缘无性。名为无想。所缘不实。名非有想。能缘不断。 <pb ed="X" xml:id="X25.0480.0149c" n="0149c"/> <lb ed="X" n="0149c01"/><lb ed="R039" n="0297a07"/>名非无想。无明妄想本性空寂。名为无馀涅槃。了妄 <lb ed="X" n="0149c02"/><lb ed="R039" n="0297a08"/>不生。名为令入灭度。一心不生。万法无咎。譬如翳除。 <lb ed="X" n="0149c03"/><lb ed="R039" n="0297a09"/>空花悉殒。名为灭度无量无数无边众生。华性本空。 <lb ed="X" n="0149c04"/><lb ed="R039" n="0297a10"/>非今始灭。名为实无众生得灭度者。于一念中。妄计 <lb ed="X" n="0149c05"/><lb ed="R039" n="0297a11"/>宰主形相众缘相续。名我等四相。迷空计华。名非菩 <lb ed="X" n="0149c06"/><lb ed="R039" n="0297a12"/>萨。</p><p xml:id="pX25p0149c0602" cb:place="inline">复次。心无心相。名无所住。念念出生。名之为行。不 <lb ed="X" n="0149c07"/><lb ed="R039" n="0297a13"/>取一法。名为佈施。不染一法。名为持戒。不碍一法。名 <lb ed="X" n="0149c08"/><lb ed="R039" n="0297a14"/>为忍辱。不捨一法。名为精进。不动一法。名为禅定。不 <lb ed="X" n="0149c09"/><lb ed="R039" n="0297a15"/>昧一法。名为智慧。不壞一法。名为福德。不见一法有 <lb ed="X" n="0149c10"/><lb ed="R039" n="0297a16"/>分剂相。名如虚空。不计一法异于般若。名如教住。</p><p xml:id="pX25p0149c1020" cb:place="inline">复 <lb ed="X" n="0149c11"/><lb ed="R039" n="0297a17"/>次。现前一念。体即法界。名非身相。本原真如。名为如 <lb ed="X" n="0149c12"/><lb ed="R039" n="0297a18"/>来。由观心故。不毁三业。名为持戒。质直柔和。名为修 <lb ed="X" n="0149c13"/><lb ed="R039" n="0297b01"/>福。一念觉故。名为一<persName>佛</persName>。念念相续。至无量念。善觉悟 <lb ed="X" n="0149c14"/><lb ed="R039" n="0297b02"/>故。名为无量<persName>佛</persName>所种诸善根。本觉之性。印持摄受诸 <lb ed="X" n="0149c15"/><lb ed="R039" n="0297b03"/>修德故。名为<persName>如来</persName>悉知悉见无量福德。了心无相。名 <lb ed="X" n="0149c16"/><lb ed="R039" n="0297b04"/>无四相。行无相善。名无法相。離一切恶。名为无非法 <lb ed="X" n="0149c17"/><lb ed="R039" n="0297b05"/>相。谛喩彼岸。观智喩筏。安住实谛。观解亦绝。名为法 <lb ed="X" n="0149c18"/><lb ed="R039" n="0297b06"/>尙应捨。</p><p xml:id="pX25p0149c1804" cb:place="inline">复次。现前一念。即<persName>如来</persName>故。亦即菩提。不应如 <lb ed="X" n="0149c19"/><lb ed="R039" n="0297b07"/>来得于<persName>如来</persName>。不应菩提得于菩提。以能得所得。能说 <lb ed="X" n="0149c20"/><lb ed="R039" n="0297b08"/>所说。皆是即心自性。无能所故。此心之性。即无为法。 <lb ed="X" n="0149c21"/><lb ed="R039" n="0297b09"/>一切圣贤。不離心性有修证故。现前心性。即名为经。 <lb ed="X" n="0149c22"/><lb ed="R039" n="0297b10"/>是法是常。无变壞故。一切诸<persName>佛</persName>及菩提法。无不依于 <lb ed="X" n="0149c23"/><lb ed="R039" n="0297b11"/>心性而施设故。若达心法。即知<persName>佛</persName>法。亦知一切众生 <lb ed="X" n="0149c24"/><lb ed="R039" n="0297b12"/>之法。三无差别。非别更有诸<persName>佛</persName>法故。</p><p xml:id="pX25p0149c2415" cb:place="inline">复次。现前一念。 <pb ed="X" xml:id="X25.0480.0150a" n="0150a"/> <lb ed="X" n="0150a01"/><lb ed="R039" n="0297b13"/>即是法界。无内外故。故无出入。亦无往来。无道无果。 <lb ed="X" n="0150a02"/><lb ed="R039" n="0297b14"/>无欲无離。无喧无寂。名为四果阿兰那行。复次。现前 <lb ed="X" n="0150a03"/><lb ed="R039" n="0297b15"/>一念。光光相续。名为燃灯。万法所依。名为<persName>佛</persName>土。遍满 <lb ed="X" n="0150a04"/><lb ed="R039" n="0297b16"/>自在。名为大身。福田所宗。名为塔庙。一体三義。名金 <lb ed="X" n="0150a05"/><lb ed="R039" n="0297b17"/>刚般若。究竟秘藏。名波罗蜜。如理观心。名奉。观成不 <lb ed="X" n="0150a06"/><lb ed="R039" n="0297b18"/>失。名持。自此以後。虽有种种名句文身。以義摄取。亦 <lb ed="X" n="0150a07"/><lb ed="R039" n="0298a01"/>复不離现前一念。可以意知。不复委释。</p> <lb ed="X" n="0150a08"/><lb ed="R039" n="0298a02"/><lg type="regular" xml:id="lgX25p0150a0801"><l>如是微妙金刚義</l><l>不離现前一念心</l> <lb ed="X" n="0150a09"/><lb ed="R039" n="0298a03"/><l>观心具足般若经</l><l>亦复具足馀妙典</l> <lb ed="X" n="0150a10"/><lb ed="R039" n="0298a04"/><l>十二分教二种藏</l><l>乃至量等大千经</l> <lb ed="X" n="0150a11"/><lb ed="R039" n="0298a05"/><l>于一念中悉剖出</l><l>一切诸念亦复然</l> <lb ed="X" n="0150a12"/><lb ed="R039" n="0298a06"/><l>如于念念剖大经</l><l>一切根尘亦如是</l> <lb ed="X" n="0150a13"/><lb ed="R039" n="0298a07"/><l>乃至无有少许尘</l><l>而不具足法界藏</l> <lb ed="X" n="0150a14"/><lb ed="R039" n="0298a08"/><l>如是正慧应了知</l><l>一切唯心心一切</l> <lb ed="X" n="0150a15"/><lb ed="R039" n="0298a09"/><l>若不观心类说药</l><l>真药现前亦不知</l> <lb ed="X" n="0150a16"/><lb ed="R039" n="0298a10"/><l>是故我今稽首礼</l><l>性具三德无遗者</l> <lb ed="X" n="0150a17"/><lb ed="R039" n="0298a11"/><l>一一启请劝观心</l><l>速登般若金刚岸</l></lg> <lb ed="X" n="0150a18"/><lb ed="R039" n="0298a12"/> <lb ed="X" n="0150a19"/><lb ed="R039" n="0298a13"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>金刚般若波罗蜜经观心释<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0149a0901" to="#end0149a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0149b0801" to="#end0149b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0149a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0149a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0149b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0149b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>